– The cyclist who won the race trained hard.
– This is the bike that my uncle gave me.
1. Introduction & Overview (Giriş) 🏗️
Relative Pronouns (İlgi Zamirleri); iki ayrı cümleyi birbirine bağlayarak bir insan, nesne, yer veya zaman hakkında ek bilgi vermek ya da onu tanımlamak için kullanılır.
Türkçede fiillere eklenen “-en / -an”, “-dığı / -diği” eklerinin (gelen adam, gördüğüm film, yaşadığımız şehir) karşılığıdır.
| Relative Pronoun | Refers To (Neyi Tanımlar?) 🎯 | Role (Cümledeki Görevi) | Örnek |
| Who 👤 | İnsanlar (People) | Özne veya Nesne | The man who lives next door. 🚪 |
| Which 🐱📦 | Cansız Varıklar & Hayvanlar | Özne veya Nesne | The car which I bought. 🚗 |
| That 🔗 | İnsanlar, Cansızlar & Hayvanlar | Özne veya Nesne (Joker) | The book that is on the desk. 📖 |
| Whose 🔑 | İnsanlar & Cansızlar (Sahiplik) | İyelik / Aitlik (Kimin/Onun) | The girl whose cat died. 🐱 |
| Whom 🧑🤝🧑 | İnsanlar (Resmi Nesne) | Sadece Nesne (Kime/Kimi) | The person whom I invited. ✉️ |
| Where 📍 | Yer ve Mekânlar | Yer Bildiren Zarflar | The city where I was born. 🏙️ |
| When ⏰ | Zaman ve Tarihler | Zaman Bildiren Zarflar | The day when we met. 📅 |
| Why 🗯️ | Sebepler ve Gerekçeler | Neden Bildiren Zarflar | The reason why I called. 📞 |
2. Core Relative Pronouns & Formulations (Temel Kullanım Kuralları) 🧭
A. WHO (İnsanlar İçin)
Tanımlanan kelime bir insan ise kullanılır.
- 🟢 The doctor who treated me was very kind. 🩺(Beni tedavi eden doktor çok kibardı. — Özne konumunda)
- 🟢 The woman who I met yesterday is a lawyer. ⚖️(Dün tanıştığım kadın bir avukat. — Nesne konumunda)
📦 B. WHICH (Cansız Nesneler ve Hayvanlar İçin)
Tanımlanan kelime bir nesne, fikir veya hayvan ise kullanılır.
- 🟢 The laptop which I bought last week is very fast. 💻(Geçen hafta satın aldığım dizüstü bilgisayar çok hızlı.)
- 🟢 The dog which barked all night belongs to Sarah. 🐕(Bütün gece havlayan köpek Sarah’ya ait.)
🔗 C. THAT ( Zamir – İnsan & Nesne)
Hem insanlar hem de cansız nesneler/hayvanlar için Who ve Which yerine kullanılabilir. (Sadece kısıtlayıcı/defining cümlelerde!)
- 🟢 The man that phoned you is on line 2. 📞 (Who yerine)
- 🟢 The phone that is on the table is mine. 📱 (Which yerine)
🔑 D. WHOSE (Sahiplik / Aitlik Bildiren)
İki isim arasında sahiplik bağı kurar. Türkçe karşılığı “-in / -un” ekidir (babası doktor olan çocuk, çatısı kırmızı olan ev). Yanına doğrudan isim alır!
👉 Formül: İsim + WHOSE + İsim
- 🟢 The student whose exam score was the highest got a scholarship. 🎓(Sınav notu en yüksek olan öğrenci burs kazandı.)
- 🟢 I bought a house whose roof needs repair. 🏠(Çatısının tamire ihtiyacı olan bir ev satın aldım.)
📍 E. WHERE, WHEN & WHY (Yer, Zaman ve Sebep)
- 📍 Where (Mekân): This is the hotel where we stayed last summer. 🏨 (Geçen yaz kaldığımız otel burası.)
- ⏰ When (Zaman): I will never forget the day when I passed the driving test. 🚗 (Sürücü sınavını geçtiğim günü asla unutmayacağım.)
- 🗯️ Why (Sebep): That is the reason why she resigned. 💼 (İstifa etmesinin sebebi bu.)
3. Critical Grammar Rule: Defining vs. Non-Defining Relative Clauses ⚖️
Bu konu İngilizcedeki en kritik ayrılardan biridir:
1️⃣ Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı / Zorunlu Bilgi)
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur veya hangi nesneden/kişiden bahsedildiği anlaşılamaz.
- ❌ Virgül KULLANILMAZ!
- 💡 That kullanılabilir.
- 🟢 The students who cheated on the exam failed. 📝 (Sadece kopya çeken öğrenciler kaldı, hepsi değil!)
2️⃣ Non-Defining Relative Clauses (Ekstra / Tanımlamayan Bilgi)
Tanımlanan kişi veya nesne zaten bellidir; zamir sadece ekstra detay verir. Cümleden çıkarılsa da ana anlam bozulmaz.
- 🛑 VİRGÜL KULLANILIR!
- ❌ “THAT” ASLA KULLANILMAZ!
- 🟢 My father, who is 65 years old, still runs every morning. 🏃♂️(65 yaşında olan babam her sabah hâlâ koşuyor. — ‘Babam’ zaten belli, yaş ekstra bilgi)
- 🟢 Istanbul, which is the largest city in Turkey, is full of history. 🏙️
4. Advanced Usage: Advanced C1/C2 Concepts (İleri Düzey Kullanım) 🚀
A. 🗑️ Omission of Relative Pronoun (Zamiri Cümleden Çıkarma Kuralı)
Eğer ilgi zamiri (who, which, that) bağlı bulunduğu cümlenin NESNESİ konumundaysa cümlenin içinden tamamen atılabilir! Özne konumundaysa ATILAMAZ!
- 🟢 The book (which/that) I read was amazing. 📖(Okuduğum kitap harikaydı — Zamir atılabilir çünkü özne ‘I’)
- 🛑 The book which is on the desk is mine. 📖(Zamir ATILAMAZ! Çünkü ‘which’ doğrudan cümlenin öznesi)
B. 🔗 Prepositions + Relative Pronouns (Edat + İlgi Zamiri Yapıları – C1/C2)
Resmi/akademik dilde edat (in, on, at, with, about, to) zamirin önüne gelir. Edat başa geldiğinde WHO yerine WHOM, THAT yerine WHICH kullanılır!
- 💬 Informal: The man who I was talking to is my uncle. 🗣️
- 🏛️ Formal (Academic): The man to whom I was talking is my uncle. 📜
- 💬 Informal: The topic which we spoke about was complex. 📊
- 🏛️ Formal (Academic): The topic about which we spoke was complex. 📜
C. 🌐 “Which” Referring to the Whole Sentence (Tüm Cümleye Atıf Yapan Which)
Which zamiri bazen sadece tek bir kelimeyi değil, kendisinden önce gelen tüm cümleyi niteleyebilir!
- 🟢 He failed his driving test, which surprised everyone. 🚗💥(Sürücü sınavında kaldı, ki bu durum herkesi şaşırttı. — ‘Which’ burada tüm olayı niteledi)
D. 🔢 Quantifiers with Relative Pronouns (Miktar Belirteçleri)
All of, some of, many of, none of, both of, one of gibi yapılar whom, which veya whose ile birleşir.
- 🏛️ She has three brothers, all of whom are doctors. 🩺 (Üç erkek kardeşi var, hepsi de doktor.)
- 🏛️ I bought twenty books, none of which were cheap. 📚 (Yirmi kitap aldım, hiçbirisi ucuz değildi.)